İlk kez Osmanlı’da kuruldu: Yahudi Olimpiyatları’nda Türk takımı

“Türkiye Spor Tarihinde Yahudi Sporcular” adlı kitabın yazarı Metin Delevi, Odatv’nin İsrailli yazarı Rafael Sadi’ye konuştu:

DÜNYANIN İLK YAHUDİ TAKIMI OSMANLI’DA KURULDU

19 yy. sonlarında Osmanlı’da dini azınlıklar ve yabancılar ancak yabancılara ait spor tesislerinde spor yapabilmekteydi.

Osmanlı’nın Aşkenaz Yahudileri, 1895’e kadar Avusturya’da spor yapmaktaydı.

1894’te Alman – Avusturya spor kulübü Teutonia’nın antrenörü olarak bir Yahudi seçildi. Gelen tepkilerin ardından kulübün Yahudileri Avusturya’yı terk etti ve İstanbul’a geldi.

5 Ocak 1895’te İstanbul’da Israelitsche Turnverein Konstantinopel (Konstantinopol Yahudi Jimnastik Kulübü) kuruldu.

Bu kulüp, tarihe “dünyanın ilk Yahudi spor kulübü” olarak geçti.

Konstantinopol Yahudi Jimnastik Kulübü, kurulduğu ilk yıllarda Yahudi toplumlarının tepkisini çekse de, zamanla kabl gördü.

1906’da idman saatleri, erkeklerden farklı olmak şartıyla kadın sporcular da kulübe kabul edildi.

25 Mayıs 1908’de ise kulübün adı Hagudat Ivrit Leiltamlut Maccabi veya kısaca “Maccabi” olarak değiştirildi.

Ancak Maccabi kulüplerinin kuruluş yıldönümü olarak 5 Ocak 1895 esas alınır.

YUNAN KRALLIĞINA İSYAN EDEN YAHUDİLER

Maccabi, adını Yunan krallığı Seleukos’a isyan ederek Kudüs’ü ele geçiren Yahudi Maccabi hareketinden alır.

Büyük İskender’in ölümünden sonra, İskender’in sağ kolu olarak bilinen Seleukos’un kurduğu hanedanlık, Anadolu, İran ve Levant bölgesine hakim oldu.

Bölgeyi Helenleştirmek için asimilasyon politikaları uygulandı. Yahudiler, buna karşı çıktı. Seleukos Kralı 4. Epiphanes’e isyan eden Yahudiler, Maccabi Hareketi’ni kurdu. Milattan önce 167 ile 141 arasında, Seleukos Krallığı’na isyan ettiler.

İronik olarak Maccabiler, Helen kültürünü temsil ettiği için spora ve atletizme karşıydı. Kudüs’ü ele geçiren Maccabiler, bütün spor müsabakalarını yasaklamıştı.

BASKETBOL VE ATLETİZMDE BAŞARILIYDI

İstanbul’da kurulan Maccabi, 1932’ye kadar İstanbul Basketbol Ligi’nde büyük başarılar elde etti.

Atletizm ve basketboldaki başarısıyla öne çıkan Türk Yahudileri, 1932 – 1965 yılları arasında, 1957 hariç bütün Yahudi Olimpiyatları’na katıldı.

Daha sonra katılımlara ara verilse de, 1991’den beri tekrardan her sene katılım sağlandı.

1932’deki katılım teyit edilse de, sporcuların adlarına ulaşılamadı. Diğer yıllarda Maccabi Oyunları’na katılım sağlayan Türk Yahudisi atletlerin isimleri ise kitapta mevcut.

Rafael Sadi

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.